Tırpan: Gökçimen’in Devrimci Göküş Kızları
İksir DergiOnuncu Sayı, Ağustos 2026
Romanın mekanı Ankara’ya bağlı Gökçimen köyü. Zaman olarak cumhuriyetin yirminci yılları. Amerika’nın yavaştan etkisini hissettirdiği dönem.
Romanda ana karakterler Köyün ağası Kabak Musdu, evlendirilmek istenen çocuk Dürü, çocuğun anne babası Velikul ve Havana ve köyün delisi Uluguş nine.
Ama yazar çok kalabalık bir karakter topluluğu oluşturmuş yani ana karakterlerin etrafında kocaman bir köy var ve hepsinin adı, işi, karakteri anlatılıyor.
Romanın ana konusu ilkokulu yeni bitirmiş olan Dürünün, köyün yaşlı ağası Kabak Musdu tarafından istenmesi ve köyün ikiye bölünmesi.
Evinin önünden geçerken gördüğü Dürüyü daha çocuk demeden ikinci eş olarak almak isteyen ağa kendisine yandaş bularak kızın babası Velikul’un aklını çeler. Velikul düşünmeden ağaya söz verir fakat gel gör ki karısı Havana deliye döner.
Romanın gelişme bölümünde ise köyün bilge delisi Uluguş nine köyün diğer kız çocuklarıyla örgütlenerek Dürü’yü kaçırıp saklar. Artık ağanın taraftarları ile dürünün taraftarları birbirleriyle köşe kapmaca oynamaya başlarlar.
Romanın arka fonunda dönemin Ankara siyaseti, Amerika politikaları ve ekonomik yapı oldukça hissediliyor.
Roman çok gerçekçi devrimci ve herkesin içine su serpen bir şekilde tamamlanıyor.
Kitap bir çok farklı kişiye hitap ediyor, yakın dönem Cumhuriyet tarihine ilginiz varsa, köy romanlarını seviyorsanız, örgütlenme mücadele gibi kavramlar ilginizi çekiyorsa bu kitap tam size göre. Ayrıca Türk edebiyatının gelmiş geçmiş en güzel Türkçe kullanan yazarından bir çok öz Türkçe kelime de öğreniyoruz.
Kitaptan çok kısa iki alıntı bırakıyorum size:
“İki el, bir baş için değil mi şu gidimli gelimli, son ucu ölümlü dünyada? Sırt sırta verir, gün kazanır, gün yeriz dedik...”
“Kendi kendine bırakırsan seveni sevene vermez bu dünya!”